Kely | Herstel is niet terug, herstel is ‘nieuw’

Herstellen van een ziekte: weer beter worden. De letterlijke vertaling is repareren, ofwel in de vorige toestand brengen. Woordenboeken doen suggereren dat terugkeer naar een vorige situatie mogelijk dan wel noodzakelijk is. Een correctie, een verandering. Her-stellen. De betekenis zit in het ontrafelen van het woord. Het suggereert een actie, en daarmee het nemen van (eigen) verantwoordelijkheid. Lees hoe het proces er grofweg uitziet.

Is anders noodzakelijk?
Zelf heb ik een eetstoornis. Een verslaving, een aangeleerd gedragspatroon, een feit dat ik lange tijd niet onder ogen wilde zien. Ik onderdrukte deze emotie, samen met andere emoties. Een psychische ziekte, met lichamelijke consequenties. Uitputting. Leegte. Geen energie. In de negativiteit en de veeleisendheid trok is mezelf steeds verder naar beneden. Gek genoeg gaf me dit een kick – ik leefde in een soort van roes, op rozen. Deze kick had ik nodig. Dat hield me overeind. Met al het doorzettingsvermogen dat ik bezat, gaf ik dus niet op. Nog steeds komt dat woord niet voor in mijn vocabulaire.

Een zware burn-out was de aanleiding voor een onomkeerbare gebeurtenis. Zo wilde ik niet langer leven. Ik wilde niet meer doen zoals ik deed, en vanaf dat moment was er geen weg meer terug. Na dit moment hebben zich meerdere zogenoemde ‘keerpunten’ gevolgd. Ik wil anders. Wat volgde was een intens proces van rouwen, leren, loslaten en iedere dag opnieuw beginnen. Dit alles bracht me dichter (terug) bij mezelf.

Stapje voor stapje herstellen
Op het moment dat ik besefte dat ik ziek was, besefte ik gelijktijdig dat ik niet meer wist wie ik nou eigenlijk zelf was. Ik was de eetstoornis geworden en ‘hij’ had mijn leven overgenomen. Er was niet of nauwelijks ruimte voor mijn eigen ruimte of kracht en het was mijn eigen taak dit te hervinden. Ik ging op zoek en dacht met een grote sprong ‘beter’ te zijn. In de praktijk bleek loskomen van mijn oude gedragingen een stuk uitdagender. Herstelprocessen zijn alles behalve vastomlijnd en zijn niet beheersbaar. Herstellen gaat niet in een rechte lijn, maar met vallen en opstaan. Grofweg zijn er vier fasen te onderscheiden (Gagne, 2004):

1. Overweldigd worden – in mijn woorden ‘ziek zijn’ inzien. Gevoelens die overvallen, een leegte of somberheid. Letterlijk bedolven zijn onder ‘ellende’ (dat is hoe het voelt op dat moment). Hieronder vandaan komend volgt de volgende fase;

2. Worstelen – ofwel verzetten tegen wat is. Ik schaamde me voor mijn woede-uitbarstingen. Ik was boos dat ik vroeger niet geleerd had hoe met emoties om te gaan. Ik twijfelde ook enorm aan mezelf: deed ik het wel goed? Kon ik dit wel, helemaal als ik met de eetstoornis ‘de grip’ verloor – zoals ik dat op dat moment voelde? Met een portie moed en wilskracht kon ik accepteren dat het nu eenmaal zo was en dat ik vanaf nu verder wilde. Ik besloot te leren om te gaan met de eetstoornis. Van een grote vijand, werd ‘hij’ voor mij een vriend.

3. De derde fase is een leven opbouwen met een ziekte of aandoening. Ik kreeg zicht op mijn automatische gedragspatronen, zoals mezelf moeten bewijzen in wat ik deed om gezien te worden of mezelf lichamelijk helemaal uitputten totdat ik niet meer kon. In rust, letterlijk weg van mijn thuissituatie kwam ik tot enorm veel inzichten waarmee ik leerde leven.

4. Fase 4 tot slot gaat voorbij de aandoening. Ik blijf leren over mezelf. Ik blijf in ontwikkeling en ben me er bewust van dat ik door een zogenoemde ‘trigger’ in oud gedrag terug kan vallen. Nu ik weet waar ik energie van krijg en waar ik van groei, kan ik mijn dagen op een andere manier dan met een eetstoornis zinvol invullen.

“Herstel is een intens persoonlijk, uniek proces van verandering in iemands houding, waarden, gevoelens, doelen, vaardigheden en/of rollen. Het is een manier van leven, van het leiden van een bevredigend, hoopvol en zinvol leven met de beperkingen die de psychische klachten met zich meebrengen. Herstellen betreft het ontgroeien van de catastrofale gevolgen van een psychiatrische aandoening en de ontwikkeling van een nieuwe betekenis en een nieuw doel in iemands leven.” (Anthony, 1994)

Herstel is dus niet terug, herstel is “nieuw”
Refererend naar de Nederlandse betekenis van het Latijnse Ixta Noa, wat letterlijk betekent “ Ik sta nieuw”. Iemand doet het zelf en niet voor iemand anders. Het is van iemand alleen, maar dat betekent niet dat iemand het alleen moet doen. Ixta Noa biedt diverse vormen van ondersteuning en een daarvan is het luisterende oor. Openen is de allereerste stap naar de ondersteuning in (het herwinnen van) een positief zelfbeeld en het ervaren van eigen regie. Zoals dat laatste woord al zegt, is dat niet door een ander over te nemen, laat staan te veranderen. Wil je hierover meer weten? Lees  meer…

 

Reacties

praat mee met #ixta noa op Twitter of Instagram

  • IxtaNoaDe Ixta Noa nieuwsbrief voor week 25/26 staat online met weer interessante nieuwsitems. Klik op onderstaande link..
    https://t.co/3PrUF1TzsO
    21-06-2017

  • IxtaNoaDe Ixta Noa nieuwsbrief voor week 25/26 staat online. Een beetje later dan jullie van ons gewend zijn maar de… https://t.co/NljzUAG62K
    21-06-2017

  • IxtaNoaDe Ixta Noa nieuwsbrief voor week 24/25 staat online, met o.a. Ixta Noa voor Paal, Thema-ochtend ‘Werk’…en meer!

    https://t.co/rZ2EVj4iZ7
    14-06-2017